5/5 - (1 bình chọn)

Bài viết phân tích chuyên sâu về Đá Gel (Gel Ice Pack) dưới góc độ kỹ thuật và hóa học. Nội dung bao gồm định nghĩa về Super Absorbent Polymer (SAP), lịch sử phát minh năm 1971, cơ chế chuyển pha nhiệt (Phase Change) và các tiêu chuẩn an toàn khi sử dụng trong bảo quản thực phẩm và y tế. Bài viết được thực hiện bởi đội ngũ kỹ thuật của Fuji Ice.

Xem Nhanh

Định nghĩa: Đá Gel là gì?

Đá gel (tên tiếng Anh: Gel Ice Pack) là một loại vật liệu giữ lạnh chuyển pha (PCM), được cấu tạo từ hỗn hợp nước và hạt nhựa siêu thấm Super Absorbent Polymer (SAP). Khác với nước đá thông thường, đá gel có cấu trúc liên kết ngang bền vững, giúp duy trì nhiệt độ lạnh sâu hơn và lâu tan hơn gấp 2-3 lần. Hỗn hợp này thường được đóng gói trong túi nhựa PE, túi tráng bạc hoặc hộp nhựa cứng để phục vụ bảo quản thực phẩm và y tế.

Lịch sử phát triển: Từ sáng chế 1971 đến nay

Ít ai biết rằng, túi đá gel chúng ta sử dụng hàng ngày có nguồn gốc từ một sáng chế y học.

Năm 1971: Sáng chế đầu tiên về đá gel (Gel application for hot and cold therapy) được nộp bởi nhà phát minh Jacob.
Năm 1973: Bằng sáng chế số 3.780.537 chính thức được cấp. Ban đầu, nó được dùng để giảm đau, trị liệu chấn thương thể thao.
Ngày nay: Với sự phát triển của Logistics, đá gel trở thành vật liệu không thể thiếu trong chuỗi cung ứng lạnh (Cold Chain), thay thế dần đá nước và đá khô trong các vận chuyển dân dụng.

Cấu tạo túi đá gel giữ lạnh

Cấu tạo của đá gel bao gồm 2 phần chính: Lớp vỏ bên ngoài và hỗn hợp gel bên trong.

Lớp vỏ bên ngoài là phần chứa đựng hỗn hợp gel cố định ở bên trong, đảm bảo gel không bị rò rỉ ra ngoài. Còn hỗn hợp gel bên trong có chức năng chính là tích trữ nhiệt lạnh khi được cấp đông, sau đó sẽ giải phóng nhiệt lạnh trong suốt quá trình sử dụng để giữ lạnh cho hàng hóa..

Lớp vỏ bên ngoài của đá gel:

Vỏ ngoài của đá gel phải dùng chất liệu phù hợp với đặc tính nó – sử dụng trong điều kiện nhiệt độ đông lạnh. Phải đảm bảo lớp vỏ vẫn bền chắc ngay cả khi túi đá gel được cấp đông ở nhiệt độ âm sâu, trong suốt quá trình sử dụng và vận chuyển. Có 3 loại vỏ được dùng phổ nhất trên thị trường:

1. Túi nhựa màng đơn (màng PE): Làm từ nhựa PE, mềm dẻo, giá rẻ, dễ tái chế nhưng dễ rách nếu bị ép mạnh hoặc vật sắc nhọn đâm vào, nguy cơ gây rò rỉ hỗn hợp gel ra ngoài.

Túi đá gel dùng túi nhựa màng PE

2. Túi nhựa màng ghép: Kết hợp nhựa PA và PE, siêu bền, khó rách vỡ, chuyên dùng cho hàng đông lạnh. Độ bền cao hơn gấp đôi so với túi nhựa màng đơn.

Túi đá gel dùng túi nhựa màng ghép PA/PE

3. Hộp nhựa cứng: Làm từ nhựa HDPE, cực kỳ chắc chắn, không lo rò rỉ nhờ nắp được hàn cố định bằng phương pháp hàn công nghệ cao. Hộp đá gel phù hợp nhất để tái sử dụng lâu dài. Có thể tái sử dụng lên đến 1000 lần.

Hộp đá gel với phần vỏ nhựa cứng HDPE

Hỗn hợp gel bên trong của túi đá gel

Phần “linh hồn” của đá gel là hỗn hợp gel (thành phần hóa học), bao gồm:

Tên khoa học: Super Absorbent Polymer (Polyme siêu thấm hút).
Polyme siêu thấm hút (S.A.P): Một chất an toàn, thường thấy trong tã trẻ em và khay đựng thực phẩm tươi trong siêu thị, có thể “ngậm” nước gấp hàng trăm lần trọng lượng của nó.
Nước: Kết hợp với S.A.P để tạo thành gel sệt, giúp giữ lạnh lâu.

Với hai thành phần chính như trên, đá gel không độc hại và an toàn khi sử dụng.

Góc chuyên gia Fuji Ice: Tại Fuji Ice, chúng tôi sử dụng loại SAP cao cấp có độ tinh khiết cao, giúp khối gel sau khi cấp đông không bị “chảy nước” (tách nước) và duy trì độ lạnh ổn định ở mức 0°C đến -5°C lâu dài.

Công dụng của đá gel giữ lạnh

Túi đá gel được ứng dụng rộng rãi trong đời sống và kinh doanh, giúp làm lạnh và bảo quản lạnh rau củ quả, thịt, cá, hải sản, dược phẩm, sinh phẩm y tế, thuốc thú y, vacxin, socola, mỹ phẩm…..và các sản phẩm hoặc thiết bị cần được bảo quản ở điều kiện lạnh hoặc đông lạnh.

Túi gel giữ lạnh giúp bảo quản sản phẩm y tế, vaccine

Một số sinh phẩm y tế cũng yêu cầu bảo quản lạnh để có kết quả tốt nhất mọi lúc. Ví dụ, vắc-xin luôn yêu cầu làm lạnh. Các nhà sản xuất thường chuẩn bị loại đá này để bảo quản sản phẩm của họ. Ngoài ra, nếu các sản phẩm y tế như thuốc thử sinh hóa, chất trợ dung, thuốc thủy sản cần bảo quản lạnh trong thời gian ngắn thì túi đá gel cũng là một lựa chọn tốt.

Túi gel giữ lạnh dùng để làm lạnh quạt hơi nước, quạt điều hòa

Điều tuyệt vời là loại đá này còn có khả năng làm mát nguồn nước, giảm nhiệt độ nước cho quạt điều hòa, quạt hơi nước. Vì vậy bạn sẽ luôn được tận hưởng không khí trong lành, mát mẻ.

Tuy nhiên, đừng dại mà nghĩ rằng túi đá gel có khả năng làm sạch sâu hay đóng băng nước mà là để hỗ trợ làm sạch. Hơn nữa, nó phụ thuộc rất nhiều vào việc sử dụng và vệ sinh của con người.

Sử dụng đá gel như thế nào

Đá gel sử dụng rất đơn giản: chỉ cần đặt túi đá gel vào ngăn đông tủ lạnh từ 6–12 tiếng cho đến khi đông cứng, sau đó dùng để giữ lạnh thực phẩm, đồ uống, dược phẩm hoặc dùng túi đá gel chườm lạnh y tế hỗ trợ giảm đau.

Thời gian để cấp đông đá gel?

Thời gian trung bình cần để cấp đông đá gel: từ 8 đến 12 tiếng.

Thời gian để cấp đông đá gel phụ thuộc vào nhiều yếu tố, cụ thể như sau:

Số lượng túi đá gel cấp đông cùng 1 lúc: số lượng túi càng nhiều thì thời gian cấp đông càng lâu.
Công suất tủ lạnh dùng để cấp đông đá gel: Ngăn đông tủ lạnh có nhiệt độ càng âm sâu, công suất càng lớn thì thời gian cấp đồng càng nhanh.

Đá gel giữ lạnh được bao lâu? Yếu tố nào ảnh hưởng?

Một trong những câu hỏi được quan tâm nhiều nhất là “túi đá gel giữ lạnh được bao lâu?”. Thời gian giữ lạnh của đá gel không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, nhưng trung bình có thể kéo dài từ 8 đến 12 tiếng trong điều kiện bảo quản tốt.

Để đạt được hiệu quả giữ lạnh tối ưu, thời gian cấp đông đá gel cũng rất quan trọng. Bạn nên cấp đông trong tủ đông chuyên dụng ở nhiệt độ -18°C đến -22°C trong khoảng 10 – 12 tiếng trước khi sử dụng.

Các yếu tố chính ảnh hưởng đến thời gian giữ lạnh của đá gel:

Chất lượng thùng/hộp bảo quản: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Một chiếc thùng xốp, thùng giữ nhiệt chuyên dụng có khả năng cách nhiệt tốt sẽ giúp kéo dài thời gian giữ lạnh của đá gel lên đáng kể so với các loại thùng thông thường.
Nhiệt độ môi trường bên ngoài: Nếu môi trường xung quanh có nhiệt độ cao, đá gel sẽ phải hoạt động nhiều hơn để duy trì nhiệt độ lạnh bên trong, dẫn đến việc tan chảy nhanh hơn.
Số lượng và cách sắp xếp đá gel: Sử dụng đủ lượng đá gel so với thể tích thùng và hàng hóa là điều cần thiết. Bạn nên xếp đá gel xen kẽ và bao quanh sản phẩm cần bảo quản để hơi lạnh được phân bổ đều, giúp giữ lạnh hiệu quả và lâu hơn.
Chất lượng của túi đá gel: Các sản phẩm đá gel chất lượng cao, với dung dịch và bao bì được tối ưu, sẽ có khả năng tích lạnh sâu và giữ lạnh lâu hơn so với các sản phẩm thông thường.

Bí quyết để túi đá gel giữ lạnh lâu hơn

Cấp đông đủ thời gian để đá gel ĐÔNG CỨNG HOÀN TOÀN;
Sử dụng đá gel ngay sau khi lấy ra từ ngăn đông tủ lạnh;
Sử dụng càng nhiều đá gel thì thời gian giữ lạnh càng lâu;
Khi cho đá gel vào thùng cách nhiệt lưu ý đóng thùng thật chặt và kín để ngăn chặn hiện tượng đối lưu nhiệt giữa môi trường bên ngoài và môi trường bên trong thùng cách nhiệt (thùng xốp).

Bảng so sánh: Đá Gel vs Nước Đá thông thường

Tiêu chí	Nước Đá (Ice Water)	Đá Gel (Gel Ice Pack)
Thành phần	100% Nước (H2O)	Nước + Bột SAP
Trạng thái tan	Tan thành nước lỏng (gây ướt hàng)	Tan thành dạng gel sệt (không chảy nước)
Nhiệt độ duy trì	Tan nhanh khi > 0°C	Duy trì 0°C – 5°C ổn định lâu hơn
Thời gian giữ lạnh	Thấp (1-2 tiếng)	Cao (8-12 tiếng tùy kích thước)
Đá gel có tái sử dụng được không	Không (Tan là hết)	Có (Tái cấp đông nhiều lần)

Đá Gel có độc không?

Đây là câu hỏi mà bộ phận chăm sóc khách hàng của Fuji Ice nhận được nhiều nhất. Câu trả lời là: Về cơ bản là KHÔNG ĐỘC, nhưng KHÔNG ĐƯỢC ĂN.

Về mặt hóa học: Bột SAP (thành phần chính) là loại vật liệu trơ, an toàn, thường được dùng trong cả tã giấy trẻ em và băng vệ sinh. Nó không gây phản ứng hóa học với thực phẩm được đóng gói kín.
Về bao bì: Các loại đá gel chất lượng (như của Fuji Ice) sử dụng màng nhựa nguyên sinh, đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.
Khuyến cáo an toàn:
- Tuyệt đối không cắt túi gel ra để nếm thử hoặc pha vào đồ uống.
- Nếu dung dịch gel dính vào tay: Chỉ cần rửa sạch với nước.
- Nếu trẻ em lỡ nuốt phải lượng nhỏ: Cho uống nhiều nước để đào thải, theo dõi và đưa đến cơ sở y tế nếu có biểu hiện lạ.

Phân loại đá gel trên thị trường

Để giúp bạn hiểu rõ hơn về các dòng sản phẩm, chúng ta có thể chia đá gel theo lớp vỏ bên ngoài:

Đá gel túi nhựa PE: Giá thành rẻ nhất, màng mỏng, thích hợp dùng 1 lần cho hàng thực phẩm tươi sống, rau củ.
Đá gel túi tráng bạc/giấy: Độ bền cao hơn, giữ nhiệt tốt hơn, thường dùng cho xuất khẩu.
Đá gel hộp nhựa (Blue Ice): Vỏ nhựa cứng HDPE siêu bền. Đây là loại “nồi đồng cối đá”, chuyên dùng cho vắc-xin, y tế hoặc tái sử dụng hàng trăm lần trong gia đình.

Bạn đang phân vân chưa biết loại nào phù hợp với nhu cầu của mình?

👉 Xem ngay: Bảng giá và Phân loại các dòng Đá Gel giữ lạnh Fuji Ice

Quy trình sản xuất Đá Gel tiêu chuẩn tại Fuji Ice

Để tạo ra một túi đá gel “đạt chuẩn”, quy trình không chỉ đơn giản là pha bột với nước.

Pha chế: Bột SAP được định lượng chính xác bằng máy, trộn với nước sạch đã qua xử lý UV.
Đóng gói: Dung dịch gel được bơm vào túi/hộp bằng máy chiết rót tự động.
Hàn miệng: Công nghệ hàn nhiệt cao tần đảm bảo túi không bị bục, vỡ ngay cả khi chịu áp lực đè nặng 100kg.
Kiểm định: Sản phẩm được test rò rỉ và khả năng giữ lạnh trước khi xuất xưởng.

Kết luận

Đá gel là một bước tiến vượt bậc của khoa học vật liệu, giúp ngành vận chuyển lạnh trở nên an toàn và hiệu quả hơn. Hiểu rõ về thành phần và cấu tạo của nó giúp bạn yên tâm hơn khi sử dụng để bảo quản hàng hóa của mình.

Nếu bạn cần tìm hiểu sự khác biệt giữa Đá Gel và Đá Khô (CO2 rắn), hãy đọc bài viết chuyên sâu: So sánh Đá Khô và Đá Gel.
Nếu bạn đã sẵn sàng mua hàng, hãy tham khảo kho hàng có sẵn của chúng tôi: Mua Đá Gel Cấp Đông Sẵn tại đây.
Xem thêm: Đá Gel Có Được Mang Lên Máy Bay Không?

Tài liệu tham khảo:

Đá Gel là gì? Giải mã Thành phần SAP, Cấu tạo và Cơ chế giữ lạnh (Kiến thức A-Z)